दहेज: पश्चिम आशियातील वाढत्या भू-राजकीय तणावाच्या आणि इराण व अमेरिकेशी संबंधित वाढत्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर, भारताच्या ऊर्जा पुरवठा साखळीसाठी अत्यंत महत्त्वाची आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. भारतीय एलएनजी टँकर ‘दिशा’ ने सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाच्या आणि जागतिक तेल व वायू वाहतुकीसाठी संवेदनशील असलेल्या होर्मुझ सामुद्रधुनीतून यशस्वी व सुरक्षित मार्गक्रमण करत भारतात प्रवेश केला आहे. कतारमधील रास लाफान एलएनजी टर्मिनलवरून तब्बल ६२,३७० मेट्रिक टन द्रवीकृत नैसर्गिक वायू (एलएनजी) घेऊन निघालेला हा टँकर तब्बल तीन महिन्यांहून अधिक प्रतीक्षेनंतर गुजरातमधील भरूच येथे स्थित असलेल्या दहेज बंदरात दाखल झाला आहे. जहाज ट्रॅकिंग डेटानुसार, शुक्रवारी सकाळी सुमारे ७.३२ वाजता ‘दिशा’ने आपला प्रवास यशस्वीरीत्या पूर्ण करत दहेज टर्मिनल गाठले. सूत्रांच्या माहितीनुसार, जागतिक ऊर्जा बाजारातील संवेदनशील परिस्थितीमुळे हा टँकर प्रवास पूर्ण करण्यापूर्वी तीन महिन्यांहून अधिक काळ आखात क्षेत्रातच थांबला होता. मात्र, आता या जहाजाच्या सुरक्षित आगमनामुळे भारताच्या ऊर्जा क्षेत्रातील संबंधित घटकांना खूप मोठा दिलासा मिळाला आहे.
‘दिशा’ या जहाजाचे संचालन शिपिंग कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (एससीआय) यांच्या नेतृत्वाखालील एका संघाकडून करण्यात येत असून, हे जहाज पेट्रोनेट एलएनजी लिमिटेडसाठी भाडेतत्त्वावर घेण्यात आले आहे. तेल आणि वायू वाहतुकीसाठी जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझ सामुद्रधुनीतून या जहाजाचा सुरक्षित प्रवास जागतिक सागरी मार्गांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने आणि भारतासाठी सुरक्षित व अखंड ऊर्जा आयातीचे महत्त्व अधोरेखित करणारा ठरला आहे. कारण या भागातील कोणताही अडथळा जागतिक तेल आणि वायू पुरवठा साखळीवर थेट परिणाम करू शकतो. गुजरातमधील दहेज एलएनजी टर्मिनल हे भारतातील सर्वात मोठे द्रवीकृत नैसर्गिक वायू आयात केंद्र असून देशाच्या नैसर्गिक वायू वितरण व्यवस्थेतही या टर्मिनलची अत्यंत महत्त्वाची भूमिका आहे. त्यामुळे ‘दिशा’च्या या यशस्वी आगमनामुळे देशातील एलएनजीचा पुरवठा अधिक मजबूत होण्याची आणि औद्योगिक तसेच घरगुती वापरासाठी स्थिर ऊर्जा उपलब्धतेला मोठे बळ मिळण्याची सकारात्मक अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
