आयएनएस निपुण भारतीय नौदलात दाखल, समुद्रातील डायव्हिंग आणि बचाव क्षमता वाढणार

मुंबई : भारतीय नौदलाने मुंबईतील नौदल गोदीत दुसऱ्या निस्तार-श्रेणीच्या डायव्हिंग सपोर्ट व्हेसल (डीएसव्ही) ‘निपुण’ला आपल्या ताफ्यात सामील करून घेतले. तिच्या समावेशामुळे नौदलाच्या खोल समुद्रातील डायव्हिंग आणि पाण्याखालील साहाय्यक क्षमतांमध्ये मोठी वाढ होईल.

आजचा दिवस जहाजाच्या बांधणीपासून ते प्रत्यक्ष सेवेत येण्यापर्यंतच्या प्रवासातील एका नव्या अध्यायाची सुरुवात आहे.

विशाखापट्टणम येथील हिंदुस्तान शिपयार्ड लिमिटेडमध्ये डिझाइन आणि बांधणी केलेली ‘निपुण’ ही जहाज, संरक्षण जहाजबांधणीमध्ये आत्मनिर्भरता मिळवण्याच्या भारताच्या प्रयत्नांमधील एक महत्त्वपूर्ण टप्पा आहे. सुसज्जता आणि चाचण्यांचा एक व्यापक कार्यक्रम पूर्ण झाल्यानंतर, हे जहाज ३० जुलै रोजी भारतीय नौदलाकडे सुपूर्द करण्यात आले. हे विशेषतः डिझाइन केलेले जहाज विविध प्रकारच्या डायव्हिंग आणि पाण्याखालील मोहिमांना साहाय्य करण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे. हे जहाज आधुनिक डायव्हिंग प्रणाली आणि पाण्याखालील हस्तक्षेप क्षमतेने सुसज्ज आहे, जे समुद्राच्या कठीण परिस्थितीत काम करणाऱ्या डायव्हर्सना सतत साहाय्य पुरवते. यामुळे नौदलाची पाणबुडी बचाव कार्यांना साहाय्य करण्याची क्षमताही वाढेल.

या जहाजावर दिशादर्शन, प्लॅटफॉर्म व्यवस्थापन आणि अचूक स्थाननिश्चितीसाठी आधुनिक प्रणाली, तसेच डायव्हिंग, पाण्याखालील हस्तक्षेप आणि वैद्यकीय साहाय्यासाठी विशेष सुविधा आहेत. या क्षमतांमुळे ‘निपुण’ गुंतागुंतीच्या पाण्याखालील कार्यांसाठी एक एकात्मिक प्लॅटफॉर्म म्हणून काम करू शकते. ‘निपुण’च्या कार्यारंभामुळे भारतीय सागरी हद्दीत विशेष डायव्हिंग आणि पाण्याखालील मोहिमा राबवण्याची नौदलाची क्षमता आणखी मजबूत होईल. या स्वदेशी बनावटीच्या प्लॅटफॉर्मचा समावेश, नौदलाच्या कार्यात्मक गरजा पूर्ण करण्यासाठी तांत्रिकदृष्ट्या प्रगत आणि विशेष जहाजे तयार करण्याची देशाच्या जहाजबांधणी परिसंस्थेची वाढती क्षमता देखील दर्शवतो.

नौदल कॅप्टन विवेक मधवाल यांनी स्पष्ट केले की, जहाजावरील बोधचिन्ह हे डायव्हिंगला साहाय्य करणारे जहाज म्हणून जहाजाची प्राथमिक भूमिका आणि खोल समुद्रात डायव्हिंगसाठी आवश्यक असलेले धैर्य, सहनशक्ती आणि व्यावसायिक क्षमता दर्शवते. आधुनिक डायव्हिंग हेल्मेट हे जहाजाच्या प्रगत डायव्हिंग प्रणाली आणि जीवनरक्षक क्षमतांचे प्रतीक आहे. यामुळे डायव्हर्सना खोल पाण्यात सुरक्षितपणे आणि प्रभावीपणे काम करणे शक्य होईल. एकत्रितपणे, व्हेल आणि डायव्हिंग हेल्मेट हे निपुणचे प्रतिनिधित्व करतात, जे डायव्हर्सना खोल पाण्यात घेऊन जाण्यासाठी, तिथे त्यांना टिकवून ठेवण्यासाठी आणि सुरक्षितपणे परत आणण्यासाठी वचनबद्ध असलेले एक व्यासपीठ आहे.