वन्यजीव प्रेमींकडून दुर्मीळ संघर्षाची नोंद
रत्नागिरी : रत्नागिरीतील चंपक मैदानावर निसर्गातील एका अंगावर काटा आणणाऱ्या आणि अत्यंत दुर्मीळ अशा जीवघेण्या संघर्षाची नोंद झाली आहे. पक्षी निरीक्षणासाठी गेलेल्या अभ्यासकांना या ठिकाणी एका महाकाय नागाने अतिविषारी घोणस सापाला झुंजार लढतीत मारल्याचे पाहायला मिळाले. निसर्गचक्रात नाग हा इतर सापांना आपले भक्ष बनवत असला, तरी त्याने मुद्दामहून घोणससारख्या घातक सापावर हल्ला करण्याची घटना अतिशय विरळ मानली जाते. रत्नागिरीचे पक्षी निरीक्षक ॲड. प्रसाद गोखले हे मैदानावर फेरफटका मारत असताना त्यांना नाग आणि घोणस यांच्यातील ही भीषण झटापट प्रत्यक्ष पाहता आली. या संघर्षात नागाने घोणसवर पूर्णपणे वर्चस्व गाजवून त्याला ठार केले आणि त्यानंतर त्याला गिळण्याचाही प्रयत्न केला, मात्र काही वेळाने त्याने ते भक्ष पुन्हा बाहेर काढले.
भारतातील चार सर्वात धोकादायक सापांमध्ये नाग आणि घोणस या दोघांचीही गणना केली जाते. सामान्यतः नाग हा उंदरांच्या शिकारीसाठी ओळखला जातो, मात्र जेव्हा अधिवासाचा किंवा अन्नाचा प्रश्न निर्माण होतो, तेव्हा अशा प्रकारच्या सीमावादातून दोन विषारी सापांमध्ये युद्ध पेटते. चंपक मैदानावरील ही घटना देखील आपल्या हद्दीवर वर्चस्व गाजवण्याच्या संघर्षातून निर्माण झाल्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. या जीवघेण्या लढाईत नागाचे पारडे जड ठरण्यामागे त्याची शारीरिक रचना आणि चपळता हे मुख्य कारण ठरले. घोणसच्या तुलनेत नाग अधिक लांब असून तो आपल्या शरीराचा बराच मोठा भाग हवेत उंचावून वरून अचूक हल्ला करू शकतो. नागाचे मज्जासंस्थेवर परिणाम करणारे विष घोणसच्या रक्तावर परिणाम करणाऱ्या विषापेक्षा अधिक वेगाने शरीरात पसरते, ज्यामुळे समोरचा प्रतिस्पर्धी लवकर हतबल होतो.
या थरारक अनुभवातून निसर्गातील अन्नसाखळी आणि प्राण्यांमधील हद्दीसाठी होणारी जीवघेणी स्पर्धा पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली आहे. नागाच्या शिकारीच्या नैसर्गिक प्रवृत्तीमुळे त्याने या युद्धात विजय मिळवला असला, तरी घोणससारख्या सापाने प्रतिहल्ला केल्यास तो नागासाठीही जीवघेणा ठरू शकला असता. अशा प्रकारे एकाच परिसरात दोन बलाढ्य सापांमध्ये झालेली ही झुंज आणि नागाने घोणसवर मिळवलेला विजय ही रत्नागिरीच्या वन्यजीव इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वाची आणि दुर्मीळ नोंद ठरली आहे. सध्या या घटनेची चर्चा संपूर्ण जिल्ह्यात रंगली असून निसर्गप्रेमींकडून या अभूतपूर्व संघर्षाबद्दल कुतूहल व्यक्त केले जात आहे.
